“NATO Trampın Ukrayna-Rusiya müharibəsinə kifayət qədər dəstək verməməsinin bədəlini ödəyir.”

ABŞ Başkanı Donald Tramp'ın rəsmi Vaşinqtonun NATO'dan çıxa biləcəyi ilə bağlı jurnalistlərə verdiyi bəyanat dünya günü şok etkisi yarattı.

Gerçek bir şey yok mu? Başlıyor musun, alınmadı mı? Şimali Atlantika Alyansı Amerikasız fəaliyyətini davam etdirmək gücündədirmi?

Bu və digər sualleri Yenicag.az -a politolog Niyaməddin Orduxanlı cavablandırıb:

“ABŞ NATO-nun əsas aparıcı qüvvəsi, faktiki olaraq qurucusudur. Bu hərbi birliyin büdcəsinin təxminən 80 faizi məhz Amerika tərəfindən maliyyələşdirilir. Təşkilatın yaranma tarixinə nəzər salsaq görərik ki, NATO 1949-cu ildə Sovyet İttifaqına karşı, Avropanın təhlükəsizliyini təmin etmək üçün yaradılıb.

Bu gün Trampın NATO ilə bağlı verdiyi kəskin bəyanatların əsasında sırasında səbəb alyansın bəzi məsələlərdə Amerikanın maraqlarına uyğun hərəkət etməsidir. Rusiya-Ukrayna müharibəsində NATO nun Trampdan gözləntiləri realleşmedi. Alyans ölkələri düşünürdü ki, Tramp Ukraynaya daha büyük ve birbaşa dəstək verəcək. Bu, NATO'nun hazırda Tramp'ın İran'la paylaştığı, onun arzuladığı səviyyədə dəstək nümayiş etdirmeye başladı. Trampın vaxt aşırı alyansın dağla biləcəyi ve ya maliyyənin kəsiləcəyi ilə bağlı hədələri məhz bu qarşılıqlı narazılıqdan qaynaqlanır.”

Politoloq qeyd edib ki, ABŞ-nin NATO'dan ayrılması kurumunun ciddi sual yerine qoya bilər:

“Düşünürəm ki, əgər ABŞ belə bir addım atsa, NATO-nun hansı istiqamətdə fəaliyyət göstərəcəyi ve Avropa liderinin hansı qərarlar verəcəyi ən kritik mərhələ olacaq. İstenildiği gibi, Amerika'nın gidişatı bozulursa, bu ayrılma süreci yalnız geniş bir müzakirlik ve hüquqi qərarların qəbulundan sonra başlar.

Amerikasız NATO hareketini davam etmiş mi? Bu, kendi bölgesinde gerçekleşen bir olaydır. Görünen o ki, Tramp'ın çıxışları daha çok sayıda siyasi partinin daşıyır ve bu mühimmatın NATO'dan gözlədiyi mütləq dəstəyi almasına bir gerçektir.